یکی از نگرانیهای رایج رانندگان ایرانی این است که چراغ روغن و چراغ استپ به طور همزمان روشن میشوند و پس از فشردن پدال گاز، این چراغها خاموش میشوند.
این وضعیت مخصوصاً در خودروهای داخلی مثل پژو ۲۰۶، ۲۰۷، ۴۰۵، پارس، سمند و حتی تارا و دنا مشاهده میشود و میتواند هم به دلایل ساده رخ دهد و هم نشانهای از یک مشکل جدی در موتور باشد.
در این مقاله به بررسی علتها، روشهای تشخیص و راهکارهای رفع مشکل میپردازیم.
چراغ روغن و چراغ استپ چه وظیفهای دارند؟
- چراغ روغن: فشار و گردش روغن موتور را کنترل میکند. روشن شدن آن نشان میدهد که فشار روغن پایین آمده یا پمپ روغن (اویل پمپ) نتوانسته روغن کافی به موتور برساند.
- چراغ استپ (STOP): یک هشدار جدی برای راننده است که معمولاً در کنار چراغهای حیاتی مثل روغن یا دما روشن میشود. روشن شدن آن یعنی باید فوراً خودرو را متوقف کنید تا از آسیبهای سنگین جلوگیری شود.
چرا چراغ روغن و چراغ استپ با هم روشن و سپس خاموش میشوند؟
بسیاری از رانندگان گزارش میدهند که هنگام استارت سرد یا در دور موتور پایین، چراغ روغن و استپ روشن میشوند، اما با کمی گاز دادن خاموش میشوند.
این اتفاق معمولاً به دلیل تغییر فشار روغن در دورهای پایین موتور رخ میدهد. اگرچه ممکن است در بعضی مواقع بیخطر باشد، اما در بیشتر موارد نشانهی یک مشکل فنی است که نباید نادیده گرفته شود.
علتهای اصلی روشن شدن چراغ روغن و چراغ استپ و خاموش شدن پس از گاز دادن
1. کاهش فشار روغن در دور موتور پایین
در حالت درجا (Idle)، فشار روغن پایینتر از حالت عادی است. اگر پمپ روغن ضعیف شده یا روغن کیفیت مناسبی نداشته باشد، چراغها روشن میشوند. با گاز دادن، فشار روغن بالا میرود و چراغ روغن و چراغ استپ خاموش میشوند.
2. استفاده از روغن موتور نامناسب
استفاده از روغن موتور با ویسکوزیته (گرانروی) اشتباه، یکی از دلایل مهم این مشکل است. برای مثال، اگر در هوای گرم از روغن رقیق استفاده شود، فشار روغن در دور پایین افت میکند و چراغ روغن روشن میشود.
3. خرابی سنسور فشار روغن
گاهی مشکل جدی وجود ندارد، اما سنسور فشار روغن اطلاعات اشتباه به ECU میدهد و چراغ روغن و چراغ استپ را روشن میکند. در این حالت، با تعویض سنسور مشکل رفع میشود.
4. ایراد در پمپ روغن
پمپ روغن وظیفه گردش روغن در موتور را دارد. اگر فرسوده یا معیوب باشد، در دور پایین فشار کافی تولید نمیکند. در نتیجه چراغ روغن و چراغ استپ روشن میشوند.
5. گرفتگی فیلتر روغن یا مسیرهای روغنکاری
اگر فیلتر روغن کثیف یا مسیرهای داخلی موتور (مثل کانالهای روغن) مسدود باشند، فشار کاهش مییابد. با افزایش دور موتور و بالا رفتن دبی روغن، چراغ روغن و چراغ استپ خاموش میشوند. گرفتگی فیلتر روغن در موتور های TU5 شایع است.
6. سطح پایین روغن موتور
اگر سطح روغن موتور کمتر از حد مجاز باشد، پمپ روغن نمیتواند در دور پایین حجم کافی را تأمین کند. در نتیجه چراغ روغن و چراغ استپ روشن میشوند.
7. خرابی یاتاقانها یا فرسودگی داخلی موتور
در خودروهای کارکرده، لقی یاتاقانها یا فرسودگی اجزای موتور باعث افت فشار روغن میشود. این موضوع جدیترین علت روشن شدن چراغ روغن و چراغ استپ است و باید سریعاً بررسی شود.
آیا روشن شدن این چراغها خطرناک است؟
بله. حتی اگر چراغها با گاز دادن خاموش شوند، نشاندهنده وجود یک ایراد در سیستم روغنکاری موتور است.
نادیده گرفتن این مشکل میتواند باعث:
- آسیب شدید به یاتاقانها
- خرابی میللنگ و شاتون
- قفل کردن موتور
- و در نهایت هزینههای سنگین تعمیر موتور شود.
روشهای تشخیص و رفع مشکل
- بررسی سطح و کیفیت روغن موتور
- در اولین قدم، سطح روغن را چک کنید. اگر کم است، روغن مناسب اضافه کنید.
- تعویض روغن و فیلتر روغن
- اگر مدت زیادی از تعویض روغن گذشته یا از روغن نامناسب استفاده شده، حتماً روغن و فیلتر را تعویض کنید.
- تست سنسور فشار روغن
- مکانیک میتواند با فشارسنج مکانیکی، فشار واقعی روغن را بررسی کند و در صورت خراب بودن سنسور، آن را تعویض کند.
- بررسی پمپ روغن
- در صورت فرسودگی، باید تعمیر یا تعویض شود.
- بررسی سلامت یاتاقانها و موتور
- اگر تمام موارد بالا سالم بودند، ممکن است فرسودگی داخلی موتور عامل اصلی باشد. در این حالت باید موتور باز و بررسی شود.
توصیههای نگهداری برای پیشگیری
- همیشه از روغن موتور با گرانروی توصیهشده توسط سازنده استفاده کنید (مثلاً 10W40 برای اغلب خودروهای داخلی).
- سرویسهای دورهای روغن و فیلتر را به موقع انجام دهید.
- در هوای خیلی سرد یا خیلی گرم، از روغن مناسب همان شرایط استفاده کنید.
- به محض روشن شدن چراغ روغن و استپ، خودرو را بررسی کنید و رانندگی را ادامه ندهید.
جمعبندی
روشن شدن همزمان چراغ استپ و چراغ روغن و خاموش شدن پس از گاز دادن، موضوعی است که بسیاری از رانندگان با آن مواجه میشوند. این مشکل بیشتر به دلیل افت فشار روغن در دور موتور پایین رخ میدهد و میتواند ناشی از مواردی مثل روغن نامناسب، خرابی سنسور، ضعف پمپ روغن یا حتی فرسودگی موتور باشد.
نادیده گرفتن این چراغها بسیار خطرناک است و میتواند به آسیب جدی موتور منجر شود. بنابراین توصیه میشود در صورت بروز این مشکل، خودرو را به سرعت به یک تعمیرکار متخصص بسپارید و سرویسهای دورهای را بهطور منظم انجام دهید.
برای مطالعه بیشتر میتوانید به سایر مقالات سایت ما و یا سایت دوم ما مراجعه کنید