گیربکس اتوماتیک یکی از مهمترین و پیچیدهترین بخشهای خودرو است. کوچکترین ایراد در این بخش میتواند به مرور باعث آسیب جدی به موتور و سیستم انتقال قدرت شود. بسیاری از رانندگان تا زمانی که خودرو دیگر حرکت نمیکند، متوجه خرابی گیربکس نمیشوند. در این مقاله از آلفا تیونینگ (alphatuning.ir) به بررسی ۱۰ نشانه اصلی خرابی گیربکس اتوماتیک میپردازیم که شناخت بهموقع آنها میتواند از هزینههای سنگین تعمیر جلوگیری کند.
یکی از شایعترین نشانههای خرابی گیربکس اتوماتیک، تأخیر در تعویض دنده یا احساس ضربه هنگام تغییر سرعت است. اگر هنگام رانندگی احساس میکنید گیربکس بین دندهها “مکث” میکند یا با ضربه وارد دنده بعدی میشود، احتمال وجود مشکل در سوپاپ بدنه (Valve Body)، روغن گیربکس یا سیستم کنترل فشار وجود دارد.
🔧 توصیه: در صورت بروز این علامت، ابتدا سطح و رنگ روغن گیربکس را بررسی کنید. اگر تیره یا بوی سوختگی داشت، نیاز به تعویض یا بررسی تخصصی دارد.
اگر از زیر کاپوت یا اطراف خودرو بوی سوختگی به مشام میرسد، ممکن است روغن گیربکس بیش از حد داغ شده یا کیفیت خود را از دست داده باشد. روغن گیربکس علاوه بر روانکاری، نقش خنککنندگی دارد و در صورت کهنه شدن، باعث سایش و فرسودگی سریع قطعات داخلی میشود.
💡 برای اطمینان، با خارج کردن میله اندازهگیری (Dipstick) رنگ و بوی روغن را چک کنید؛ رنگ تیره و بوی سوختگی نشانه خطر است و نادیده گرفتن آن به مرور باعث خرابی گیربکس میشود.
وقتی احساس میکنید خودرو در حال “سر خوردن” است و دور موتور بالا میرود اما شتاب واقعی نمیگیرید، یعنی گیربکس در حال لغزش (Slip) است. این حالت معمولاً به دلیل کمبود فشار هیدرولیک یا ساییدگی کلاچهای داخلی گیربکس رخ میدهد.
🚗 این یکی از علائم هشداردهنده خرابی گیربکس است که نیاز به بازدید فوری توسط تعمیرکار متخصص دارد.
گیربکس اتوماتیک سالم تقریباً بیصدا کار میکند. اگر صدای زوزه، تقتق یا کوبش از زیر خودرو میشنوید، ممکن است بلبرینگها، چرخدندهها یا تورک کانورتر دچار آسیب شده باشند.
🎧 تشخیص نوع صدا میتواند به مکانیک کمک کند تا خرابی گیربکس را سریعتر شناسایی کند.
وجود لکههای قرمز یا قهوهای زیر خودرو پس از پارک، نشانهی نشت روغن گیربکس است. نشت ممکن است از ناحیه کارتل، شیلنگهای خنککننده یا کاسهنمد شفت باشد. بیتوجهی به این موضوع میتواند باعث افت فشار روغن و خرابی گیربکس شود.
⚠️ روغن گیربکس در خودروهای اتوماتیک بسیار حساس است؛ سطح آن باید همیشه در محدوده مشخص باشد.
روشن شدن چراغ چک موتور یا چراغ گیربکس (Transmission Light) معمولاً بیانگر وجود کد خطا (DTC) در سیستم کنترل خودرو است. این خطاها با دستگاه دیاگ قابل خواندن هستند و میتوانند منبع دقیق مشکل را مشخص کنند.
🧠 پیشنهاد آلفا تیونینگ: با استفاده از دیاگ تخصصی گیربکس خطاها را بخوانید و قبل از تشدید مشکل، آن را برطرف کنید.
اگر هنگام شتاب گرفتن یا تغییر دنده، خودرو بهصورت محسوس میلرزد یا میپرَد، احتمال دارد تورک کانورتر یا کلاچهای داخلی آسیب دیده باشند. در خودروهای اتوماتیک، لرزش غیرعادی همیشه نشانه خرابی در سیستم انتقال قدرت است، نه لاستیک یا جلوبندی.
در برخی موارد، خودرو به فشردن پدال گاز دیر واکنش نشان میدهد. این تأخیر میتواند به علت افت فشار روغن یا خطای الکترونیکی در ECU گیربکس (TCU) باشد. اگر این وضعیت تکرار شود، ممکن است نیاز به تنظیم مجدد یا بهروزرسانی نرمافزار گیربکس داشته باشید.
یکی دیگر از علائم خرابی گیربکس اتوماتیک، تعویض بیموقع دندهها است؛ مثلاً خودرو در حال حرکت ناگهان دنده را سبک یا سنگین میکند. این حالت معمولاً به دلیل ایراد در سنسور سرعت، شیفتر یا سوپاپ بدنه رخ میدهد.
🔍 در خودروهای پژو، سیتروئن و دانگفنگ، خرابی سنسور سرعت یکی از دلایل رایج این مشکل است.
اگر پس از قرار دادن دنده در حالت Drive یا Reverse خودرو هیچ حرکتی نمیکند، به احتمال زیاد مشکل جدی در سیستم هیدرولیک، تورک کانورتر یا کلاچهای داخلی وجود دارد.
🚫 در این شرایط به هیچ عنوان خودرو را به اجبار حرکت ندهید؛ چون ممکن است خرابی گیربکس بیشتر شود. با یدککش آن را به تعمیرگاه منتقل کنید.
گیربکس اتوماتیک برخلاف ظاهر سادهاش، مجموعهای پیچیده از اجزای مکانیکی و الکترونیکی است. تشخیص زودهنگام علائم خرابی، کلید اصلی پیشگیری از تعمیرات سنگین و هزینهبر است.
اگر هر یک از نشانههای بالا را مشاهده کردید، توصیه میشود خودرو را به یک تعمیرگاه تخصصی گیربکس اتوماتیک ببرید تا با دستگاه دیاگ دقیق، وضعیت گیربکس، فشار روغن، دمای کارکرد و کد خطاها بررسی شود.
در مجموعه آلفا تیونینگ، خدمات تخصصی زیر برای خودروهای داخلی و خارجی ارائه میشود:
با شناخت علائم اولیه و مراجعه به تعمیرکار مجرب، میتوانید از هزینههای سنگین و خرابیهای زنجیرهای جلوگیری کنید.
برای مطالعه بیشتر میتوانید به سایر مقالات سایت ما و یا سایت دوم ما مراجعه کنید
